‘मंकीपक्स भाइरस’ शब्दमा विवाद उठेपछि डब्लुएचओले राख्यो अर्को नयाँ नाम

विश्वव्यापी विशेषज्ञहरुसँग परामर्शको एक श्रृंखला पछि डब्लुएचओले मंकीपक्स नामलाई परिवर्तन गरि नयाँ मनपर्ने शब्द “एम्पक्स ” नाम प्रयोग गर्न सुरु गरेको छ । केही समुदायहरूमा जातीय र कलंकित भाषा देखिएको भन्दै विश्व स्वास्थ्य संगठनले अहिले विश्व चर्चित रोग मंकीपक्सको नाम परिवर्तन गरेको हो।

डब्ल्यूएचओ र आईसीडीको पछिल्लो जानकारी अनुसार विज्ञहरू, परामर्शदाता साथै विभिन्न देशहरु र आमजनताहरुको परामर्शमा डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक डा टेड्रोस अधानोम गेब्रेयससले यसको नाम एम्पक्स दिएका हुन्।

गत वर्ष को सुरुमा मन्कीपक्सको प्रकोप विस्तार भएको समयमा अनलाइन, अन्य सेटिङहरूमा र केही समुदायहरूमा जातीय र कलंकित भाषा देखियो र डब्लुएओलाई रिपोर्ट गरिएको थियो। साथै धेरै बैठकहरूमा, सार्वजनिक र निजी, धेरै व्यक्ति र देशहरूले चिन्ता उठाए र डब्लुएओलाई नाम परिवर्तन गर्ने तरिका प्रस्ताव गर्न आग्रह समेत गरेका थिए।

परामर्श प्रक्रियाको क्रममा विभिन्न सल्लाहकार निकायहरूको सुनुवाइ भएको थियो, जसमा चिकित्सा र वैज्ञानिक र वर्गीकरण र तथ्याङ्क सल्लाहकार समितिका विशेषज्ञहरू लगायत ४५ विभिन्न देशका सरकारी अधिकारीहरूका प्रतिनिधिहरूको गठन गरिएको थियो।

विभिन्न भाषाहरूमा नयाँ नाम प्रयोगको मुद्दा व्यापक रूपमा छलफल भएको थियो। मनपर्ने शब्द एमपक्स अन्य भाषाहरूमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। यदि थप नामकरण समस्याहरू उत्पन्न भएमा, तिनीहरूलाई एउटै संयन्त्र मार्फत सम्बोधन गर्न सकिने बताइएको छ।

यस्तै सन् २०१५ मा प्रकाशित डब्लुएचओले रोगको नामकरण गर्ने सर्वोत्तम अभ्यासहरू प्रकाशित गर्नुअघि सन् १९५८ मा बन्दी बाँदरमा यो रोग पत्ता लागेपछि सन् १९७० मा मानव बाँदरलाई यसको नाम दिइएको थियो। व्यापार, यात्रा, पर्यटन वा पशु कल्याणमा नामहरूको अनावश्यक नकारात्मक प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्ने र कुनै पनि सांस्कृतिक, सामाजिक, राष्ट्रिय, क्षेत्रीय, व्यावसायिक वा जातीय समूहहरूलाई अपमान नगर्ने उद्देश्यका साथ यतिबेला यसको नामाकरण गरिएको डब्लुएचओले जनाएको छ।